22 września 2025
Ten tekst kieruję do lekarzy, ordynatorów, polityków, dziennikarzy oraz do pacjentów. System „ GUILT FIRST” – obowiązujący obecnie i system „NO FAULT” – który trzeba wprowadzić w Polsce na wzór innych cywilizowanych krajów, to jedna z najważniejszych teraz kwestii dla samorządu lekarskiego. Dlatego trzeba o tym mówić głośno i często, żeby sprawa znów nie została zamieciona pod dywan.
System „GUILT FIRST” (Najpierw wina) zakłada, że pacjent może otrzymać odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu wynikający z działań lekarskich, dopiero kiedy udowodni winę lekarza lub szpitala. System „NO FAULT” (bez winy) zakłada z kolei, że skoro pacjent doznał uszczerbku, to należy mu się odszkodowanie bez względu na to, kto i dlaczego popełnił błąd.
Jednocześnie system „NO FAULT” nie zwalnia lekarza z odpowiedzialności za błąd ale przenosi proces naprawczy z sądów do wewnętrznych systemów kontroli, tzw. szpitalnych komisji do spraw błędów i powikłań. Jedynym celem działania takiej komisji jest zrozumienie zaistniałej sytuacji i wdrożenie działań, których celem jest niepowtarzanie się tego samego błędu w przyszłości.
Udowodniono badaniami naukowymi, że ponad 70% błędów medycznych skutkujących uszczerbkiem zdrowia pacjenta wynika z wadliwej komunikacji pomiędzy członkami personelu medycznego oraz między personelem, a pacjentem, a także z wadliwej organizacji pracy oraz systemów kontroli jakości i bezpieczeństwa pracy w placówkach medycznych.
To model sprawdzony w wielu krajach, przynosi korzyści wszystkim stronom zaangażowanym w proces leczenia. Wbrew obawom okazuje się, że odszkodowania dla pacjentów są wypłacane znacznie szybciej, ponieważ nie wymaga to długotrwałego i kosztownego procesu sądowego. W systemie „GUILT FIRST” pacjent musi udowodnić winę lekarza, co często trwa latami.
Ponadto system „NO FAULT” pomaga obniżyć koszty administracyjne i sądowe związane z błędami medycznymi. Mniej środków publicznych jest marnowanych, a więcej może być przeznaczonych na poprawę jakości opieki zdrowotnej. W dodatku ten system promuje otwartość i uczciwą komunikację między lekarzem, a pacjentem. Lekarze są bardziej skłonni przyznawać się do błędów i uczyć się na nich, co przyczynia się do poprawy bezpieczeństwa pacjentów.
Zwiększa się też wsparcie dla pacjentów, którzy otrzymują wsparcie i odszkodowanie, gdy tego potrzebują, niezależnie od tego, czy błąd medyczny był wynikiem niedoprecyzowania, czy niewłaściwej procedury. Dzięki temu buduje się zaufanie między lekarzem, a pacjentem, co jest kluczowe dla skutecznego leczenia. Przykłady z innych krajów? Proszę bardzo. System „NO FAULT” został wprowadzony m.in. w Szwecji, Nowej Zelandii czy Finlandii, przynosząc tam znaczące korzyści. W Szwecji liczba spraw sądowych związanych z błędami medycznymi znacząco spadła, a pacjenci otrzymują odszkodowania szybciej i sprawniej.
W przypadku błędu lekarskiego w położnictwie, gdzie np. opóźniona reakcja lekarza doprowadziła do niedotlenienia noworodka lub np. uszkodzenia splotu barkowego noworodka w wyniku ciężkiego powikłania – dystocji barkowej system „NO FAULT” umożliwiłby szybkie przyznanie odszkodowania rodzinie, bez potrzeby udowadniania winy lekarza. Rodzina mogłaby skoncentrować się na opiece nad dzieckiem, a lekarze na analizie przypadku i wprowadzeniu zmian, które zapobiegłyby podobnym sytuacjom w przyszłości.
Bardzo wyraźnie podkreślę, że ratowanie życia nie jest przestępstwem! A lekarze nie popełniają błędów medycznych celowo. Dlatego nie powinni podlegać karaniu na podstawie Kodeksu karnego w przypadku niepowodzenia terapeutycznego.
Prawdziwy system „NO FAULT” powinien opierać się na trzech filarach:
Dobrze działającym rejestrze zdarzeń niepożądanych.
Prawidłowym systemie rekompensat dla pacjentów.
Zniesieniu nadmiernego obciążenia personelu, czyli stresu związanego z pracą.
Podsumowując: system „ GUILT FIRST” walczy z ludźmi, a system „NO FAULT” walczy z błędami. System „GUILT FIRST” walczy z lekarzami, system „NO FAULT” walczy o pacjentów.
Z kolei Amerykanie mają ważne powiedzenie: sorry works, a to oznacza, że my lekarze musimy nauczyć się mówić przepraszam.
Najnowsze artykuły
Popularne
1
Słuchaj rozmów w formie podcastu
