16 października 2025
Do Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej wpływa skarga na lekarza. Rzecznik podejmuje decyzję o przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w wyniku którego zostaje potwierdzone przewinienie zawodowe lekarza. Lekarzowi zostają postawione zarzuty i skierowano sprawę do rozpatrzenia przez Okręgowy Sąd Lekarski. Na wstępie postępowania sądowego Rzecznik przedstawia zarzuty, uzasadnienie i wnioskuje z reguły o określony wymiar kary. Po zakończeniu postępowania sąd lekarski wydaje wyrok – np. uniewinniający lub wymierza określona karę. Tak w dużym skrócie i uproszczeniu przebiega proces „od winy do kary”.
O ile procedura prowadzenie postępowania wyjaśniającego i dowodowa jest dość przejrzysta i ujęta w określonych przepisach, o tyle sprawa samej kary, jej roli, wysokości jest ciągle dyskutowana i często subiektywna Gdzie zatem jest problem?
Zawsze powtarzam, że wśród lekarzy są tacy którzy już mieli do czynienia z korporacyjnym systemem sprawiedliwości, tacy, którzy mają z nim do czynienie aktualnie i tacy, którzy dopiero będą mieli. Lekarze należą do jedynej chyba grupy zawodowej, której dotyczy odpowiedzialność karna, cywilna, zawodowa i dyscyplinarna. Równocześnie za to samo zdarzenie. Odpowiedzialność w zakresie wymienionym jest niezależna od siebie i nie ma tutaj zastosowanie zasada „ne bis in idem”, która jest skutkiem powagi rzeczy osądzonej. .
W przypadku lekarzy kara funkcjonuje jako środek dyscyplinarny (sąd lekarski), karny (odpowiedzialność za czyny zabronione) , cywilny (naprawienie szkody) i administracyjny (odpowiedzialność pracownicza).
Członkowie izb lekarskich podlegają odpowiedzialności zawodowej za naruszenie zasad etyki lekarskiej oraz przepisów związanych z wykonywaniem zawodu lekarza. Rolą kary jest zapobieganie błędom, wymierzenie sprawiedliwości, a także utrzymanie zaufania publicznego do zawodu lekarza. Kara dla lekarza służy ochronie pacjenta i społeczeństwa poprzez egzekwowanie standardów medycznych, dyscypliny, a głównym celem wymierzania kar jest ochrona pacjentów przed nieprofesjonalnymi lub szkodliwymi działaniami lekarzy.
Sądy lekarskie dysponują obecnie dość szerokim katalogiem kar. Upomnienie i nagana, stanowią najłagodniejsze formy kary oznaczające formalne zwrócenie uwagi na błąd lub niewłaściwe postępowanie lekarza. Kara pieniężna, to sankcja finansowa, która może być orzeczona samoistnie lub wraz z innymi karami, a jej wysokość określa ustawa.
Ograniczenie zakresu czynności w wykonywaniu zawodu, pozwala lekarzowi na dalsze wykonywanie zawodu, ale z wyłączeniem pewnych czynności, co stanowi środek zapobiegawczy i korygujący. Zawieszenie prawa wykonywania zawodu, czasowo uniemożliwia lekarzowi praktykowanie zawodu na określony czas, od kilku miesięcy do nawet kilku lat. Pozbawienie prawa wykonywania zawodu, oznacza „śmierć zawodową” i jest stosowana w wyjątkowych przypadkach, gdy lekarz dopuści się ciężkiego przewinienia.
Celowo wybrano taki zakres kar, od łagodniejszych do najbardziej drastycznych, aby móc adekwatnie zareagować na popełnione przewinienie zawodowe.
Właściwie orzeczona kara świadczy o skuteczności sądów lekarskich ich zdolności do sprawiedliwego osądzania lekarzy, popełnionych przez nich przewinień oraz egzekwowania odpowiednich kar, co jest kluczowym ich celem. Decyzje sądów mogą mieć wpływ na dalsze konsekwencje, w tym cywilne i karne. Ich działanie ma na celu podniesienie standardów zawodu lekarza i ochronę pacjentów poprzez odpowiedzialność zawodową, co stanowi ważny element systemu ochrony zdrowia.
Sąd lekarski poprzez swoje decyzje wpływa na przestrzeganie standardów etyki i profesjonalizmu w zawodzie lekarza. Wymierzanie kar służy utrzymaniu dyscypliny w środowisku medycznym i zapobieganiu podobnym przewinieniom w przyszłości.
Jest oczywistym, że lekarze ukarani przez sąd lekarski uważają, że są karani niesłusznie, a kara jest zbyt drastyczna. Sąd wymierzając określoną karę musi ocenić stopień winy, czy błąd był umyślny, czy nieumyślny. jakie są konsekwencje czynu, czy postępowanie lekarza było skutkiem braku należytej staranności czy niezgodne z aktualną wiedzą medyczną.
Jak wynika z obserwacji rola sądu, jest nie bez znaczenia w wielu aspektach osobistych lekarzy oraz ogólnego systemu opieki zdrowotnej.
Rodzi się pytanie dlaczego o winie i jej znaczeniu pisze rzecznik? Wynika to z prostej przyczyny. Rzecznik prowadząc postępowanie wyjaśniające decydując się na postawienie lekarzowi zarzutów zna doskonale sprawę, zna stanowiska stron postępowania, świadków i czyni to na podstawie zebranego materiału dowodowego bacząc by dolegliwość wnioskowanej kary nie przekraczała stopnia winy.
Mając to na uwadze należy pamiętać, że sąd jest niezawisły i niezależny i to w ostateczności on podejmuje decyzję o wymiarze kary na podstawie obiektywnej oceny wszystkich dowodów.
Zatem zarówno Rzecznicy Odpowiedzialności Zawodowej jak i Sędziowie Sądu Lekarskiego muszą sobie uzmysłowić, że przynależność do tych gremiów, to nie tylko prestiż i „notka” w SV, ale przede wszystkim odpowiedzialność.
Najnowsze artykuły
Popularne
1
Słuchaj rozmów w formie podcastu
